راهنمای قوانین، فعالیت و نحوه ثبت مؤسسات غیرتجاری

 

ماده 1 آیین ­نامه­ اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی مصوب 1337، نظر به مواد 584 و 585 ق.ت 1311 که به تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی اشاره­ مختصر داشته، مقرر می دارد: « مقصود از تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی مذکور در ماده 584 قانون تجارت 1311، کلیه تشکیلات و مؤسساتی است که برای مقاصد غیرتجارتی از قبیل امور علمی یا ادبی یا امور خیریه و امثالهم تشکیل می­­شود؛ اعم از آن­که مؤسسین و تشکیل­ دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند. ...».

با عنایت به ماده فوق شرط اصلی در مؤسسات غیرتجارتی را بودن یا نبودن قصد انتفاع ابراز داشته است و این قسم مؤسسات را به نوع مؤسسات ]غیرتجارتی[ انتفاعی و مؤسسات ]غیرتجارتی[ غیرانتفاعی تقسیم بندی می­نماید. به پیروی از همین تقسیم­ بندی،  ماده­ 2 آیین­ نامه­ اصلاحی 1337 مقرر می­دارد « تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی از لحاظ انطباق با مقررات این آیین­ نامه به دو قسمت تقسیم می­شوند؛

الف- مؤسساتی که مقصود از تشکیل آن جلب منافع و تقسیم آن بین اعضاء خود نباشد،

ب- مؤسساتی که مقصود از تشکیل آن ممکن است جلب منافع مادی و تقسیم منافع مزبور بین اعضا خود یا غیر باشد. مانند کانون­های فنی و حقوقی و ... ». (تهیه مطلب توسط مرجع حقوقی ایران)

نکته ­ای که در خصوص مؤسسات غیرانتفاعی لازم به ­ذکر است این است که قبل از ثبت این قسم مؤسسات، نیازمند مجوزهای مربوطه از ارگان­های صلاحیت­ دار می­باشند؛ برای مثال ثبت مؤسسات آموزشی نیازمند اخذ مجوز از وزارتخانه­ های فرهنگ و ارشاد، آموزش وپرورش و وزارت علوم وتحقیقات و فناوری می­باشد. نکته­ حائز اهمیت دیگر شیوه انتخاب نام برای این موسسات است به نحوی که نام مؤسسه نبایست از عناوین تشکیلات دولتی یا کشوری انتخاب شود. در همین رابطه تبصره­ ماده­ 1 مقرر می­ نماید: «تشکیلات و مؤسسات مزبور می­توانند عناوینی از قبیل انجمن، کانون یا بنگاه و امثال آن اختیار نمایند ولی اتخاذ عناوینی که اختصاص به تشکیلات دولتی و کشوری دارد از طرف مؤسسات مزبور ممکن نخواهد بود».  

مؤسسات غیرتجارتی نیز در هر سال  ملزم به تکمیل دفاتر روزنامه و کل می­ باشند و می بایست نسبت به پلمپ آن اقدام نموده و حساب­های خود را در آن درج نمایند. مطابق با ماده­ 7 ق.ت 1311: « دفتر روزنامه دفتری است که تاجر باید همه روزه مطالبات و دیون و داد و ستد تجارتی و معاملات راجع به اوراق تجارتی (از قبیل خرید و فروش و ظهرنویسی) و به ­طور کلی جمیع واردات و صادرات تجارتی خود را به هر اسم و رسمی که باشد و وجوهی را که برای مخارج شخصی خود برداشت می­ کند در آن دفتر ثبت نماید». در تعریف دفتر کل ماده 8ق.ت 1311 مقرر می­کند« دفتر کل دفتری است که تاجر باید کلیه­ معاملات را لااقل هفته ­ای یک مرتبه از دفتر روزنامه استخراج و انواع مختلفه آن را تشخیص و جدا کرده، هر نوعی را در صفحه­ مخصوصی در آن دفتر به­ طور خلاصه ثبت نماید».

 

تشکیل مؤسسات غیرتجارتی

در ثبت مؤسسات غیرتجارتی ماده 3 آیین­نامه اصلاحی 1337 مقرر می­کند« ثبت تشکیلات و مؤسسات مزبور در تهران در اداره ثبت شرکت­ها و در شهرستان­ها در اداره ثبت مرکز اصلی آن به عمل خواهد آمد». تبصره­ همین ماده در خصوص ثبت مؤسسات و تشکیلاتی که در خارج از کشور به ثبت رسید بیان می ­کند «ثبت مؤسسات و تشکیلات غیرتجارتی که در خارج از کشور به ثبت رسیده است فقط در تهران در اداره ثبت شرکت­ها به عمل خواهد آمد». (تهیه مطلب توسط مرجع حقوقی ایران)

 

شرایط و مدارک لازم برای ثبت مؤسسات غیرتجارتی

1- مؤسسات غیرتجارتی از پرداخت هزینه­ تعیین نام معاف می­ باشند

2- دو برگ تقاضانامه مؤسسه غیرتجارتی و تکمیل آن و امضاء ذیل تقاضانامه توسط کلیه مؤسسین

3- دو جلد اساسنامه مؤسسه که توسط مؤسسین تدوین می­گردد و امضاء ذیل تمام صفحات از سوی مؤسسین

4- دو نسخه صورت جلسه مجمع مؤسسین که به امضای تمام مؤسسین و (در صورت لزوم بازرسین شرکت برسد)

5- کارت ملّی برابر اصل­ شده کلیه مؤسسین و مدیر عامل در صورتی­که مدیرعامل خارج از هیئت مدیره باشد

6- فتوکپی شناسنامه و کارت ملی بازرسین، (در صورتی که بازرس پیش­بینی شده باشد)

7- معرفی نمایندگان، در صورتی که مؤسسین و اعضاء هیئت مدیره از بین اشخاص حقوقی باشند

8- ارائه تصویری از روزنامه رسمی آگهی تأسیس یا آخرین تغییرات آن

9- استعلام وضعیت هیئت مدیره اشخاص حقوقی مؤسس مبنی بر غیردولتی بودن آن­ها

10- در صورتی که مقداری از آورده­ مؤسسه، غیرنقدی باشد، تقویم آن توسط کارشناس رسمی دادگستری

11- اخذ مجوزهای لازم بنا به تشخیص کارشناس اداره ثبت شرکت­ها

12- اجازه ­نامه نیروی انتظامی در صورتی که موضوع از تشکیل مؤسسه جلب منافع و تقسیم سود بین اعضاء خود نباشد

(تهیه مطلب توسط مرجع حقوقی ایران)

مطلب حقوقی-آموزشی که اختیار دارید توسط متخصصین مرجع حقوقی ایران (دارای کپی رایت) تهیه شده و بصورت دوره ای به روز رسانی و ویرایش می شود. بدیهی است که مرجع حقوقی ایران هیچ گونه مسوولیتی در مورد استفاده شما از این مطلب بر عهده نمی گیرد. پیشنهاد ما همواره این است که در انجام امور حقوقی خود از متخصصین یاری بگیرید، شما می توانید برای یافتن وکیل یا کارشناس رسمی مناسب در سراسر کشور از لینک های زیر استفاده کنید.